تحقیقات نشان میدهد که نارسایی مزمن کلیه میتواند یکی از بیماریهای ناشی از چاقی باشد که در آن کلیهها در دفع مواد زاید بدن ناتوان میشوند.
دکتر پدرام احمدپور ، فوقتخصص بیماریهای کلیه و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی در خصوص این نوع بیماری، در گفتگو با «جامجم» میگوید: در نارساییهای کلیوی ، کلیه فرد 3 تا 6 ماه خوب کار نکرده و با بررسی های آزمایشگاهی همچون اندازهگیری اوره، کراتینین خون (ماده نیتروژنی است که در نارسایی کلیه همراه با بسیاری از مواد دیگر افزایش پیدا میکند) و سایر روشهای دقیق، کارایی کلیه مشخص میشود.
به گفته این پزشک متخصص، امروزه چاقی در بین جوامع بشری شیوع زیادی یافته و در نتیجه موجب شده 10 درصد جمعیت جهان به نوعی دچار مشکلات کلیوی شوند .
وی میافزاید: خوشبختانه در چند سال گذشته مطالعات وسیعی در این خصوص صورت گرفته است که طی آن 8 الی 10 درصد جمعیت کشورمان دچار نارسایی کلیه هستند.
دکتر احمدپور با بیان اینکه تشخیص بموقع نارسایی مزمن کلیه میتواند در درمان و طول عمر بیمار نقش مهمی را ایفا کند، اظهار میکند: دیابت، فشار خون و بیماریهای گلومری (Glomerular) از علل بروز این بیماری است و به نظر میآید هرچه جامعهای رو به سوی چاقی و مسن شدن میرود، نارسایی کلیه در آن بیشتر مشهود است به طوری که بعضی از مطالعات آمریکا، آمار نارسایی مزمن کلیه و یا بیماریهای مزمن کلیه را تا 17 درصد جمعیتشان ذکر کردهاند.
این عضو هیات علمی دانشگاه میافزاید: کشور ایران را میتوان جزو جمعیتهایی محسوب کرد که طی دو سه دهه اخیر، از نظر فراوانی چاقی در صدر است.
این فوقتخصص بیمایهای کلیه اذعان میکند: از میان 10 درصد جمعیتی که دچار نارسایی مزمن کلیه هستند، فقط 1/0 درصد آنها به نارسایی شدید و پیشرفته کلیه مبتلا میشوند که بایستی قبل از بروز تشنج و رفتن به حالت کما، این سمها از بدن گرفته شود که بهترین روش برای آن انجام دیالیز خونی، دیالیز صفاقی و نهایتا پیوند کلیه است.
دکتر احمدپور خاطرنشان میکند: افرادی که نیاز به دیالیز پیدا میکنند، گروهیاند که خطر بیماری قلبی در آنها بسیار شایع است و آن دستهای که در ادرارشان پروتئین باشد، از بیماری قلبی در رنج هستند.
وی با تاکید بر اینکه با ترک سیگار، ورزش و پرهیز غذایی میتوان از آمار امراض نارسایی کلیه کاست، یادآور میشود: ورم زیر چشم و پا، بیرونرویهای شبانه، دیابت و فشارخون میتواند از علامتهای نارسایی مزمن کلیه محسوب شود.
وی میگوید: بیماران نارسایی مزمن کلیه میتوانند با مراجعه بموقع به پزشک روند نارسایی خود را کند کنند ولی گاهی آسیب اولیه بر کلیه وارد میشود و مقداری از نسج کلیه از بین میرود که طی آن بتدریج قسمتهای باقیمانده کلیه نیز خراب میشوند که اگر پزشک بتواند آسیب اولیه آن را بیابد، کمک بزرگی به عملیات درمان شده و مشکل برطرف میشود.
به گفته این عضو هیات علمی، کنترل فشارخون، دیابت و رژیم غذایی مناسب میتواند این بیماری را به نوعی مهار کند.
قابل ذکر است عدم مصرف گوشت و پروتئین روند بیماری را کاهش نمیدهد، بلکه باید از این مواد به اندازه مناسب مصرف کرد و عدم استفاده از گوشت و پروتئینها نه تنها عمر بیمار را بیشتر نمیکند بلکه خطر مرگومیر آنها را به دلیل سوء تغذیه افزایش میدهد.
دکتر احمدپور با ابراز این که برخی از داروها نارسایی و پروتئین ادراری بیمار را کاهش میدهند، میافزاید: گاهی در اختلال عملکرد کلیهها، 20 الی 25 درصد از کار کلیهها باقی مانده است که در این صورت باید از روشهای سمزدایی استفاده کرد و بیمار مطابق نیازش بین 10تا 14 ساعت در هفته از دیالیز استفاده کند.
وی با تاکید بر این که در دیالیز، با برقرار کردن فیستول میتوان راهی برای زندگی کردن تعبیه کرد، میگوید: انجام دیالیز در شرایطی که فقط یکچهارم از کلیهها باقی ماندهاند جایز است.
این فوق تخصص بیماریهای کلیه با بیان این که در نوع دیگر دیالیز (صفاقی) با قرار دادن شیلنگی در شکم سموم از بدن دفع میشوند، پیوند کلیه را از دیگر راهحلهای دفع این سموم ذکر میکند.
دکتر احمدپور با اشاره به این که در حال حاضر 17 الی 18 هزار بیمار دیالیز خونی در کشور وجود دارند، تعداد دیالیزیهای از طریق صفاقی را 1200 الی 1300 نفر عنوان میکند.
وی تعداد بیماران کلیوی پیوندی را 17 الی 18هزار نفر ذکر کرده و خاطرنشان میکند: بیشترین تعداد جراحیهای پیوند کلیه جهان در ایران صورت میگیرد که نتایج مثبتی را به همراه دارد.
توصیههای کلیوی
این پزشک متخصص، رژیم غذایی مناسب، عدم افزایش وزن و کنترل قندخون را از راهکارهای کنترل نارسایی مزمن کلیه دانسته و عنوان میکند: از هر 3 نفر جمعیت، یک نفر به فشارخون مبتلا میشود پس بهتر است جهت پیشگیری از بیماری نارسایی مزمن کلیه، ورزش و ترک سیگار را هیچگاه فراموش نکنیم.
